Logo Printen Logo RSS logo facebook

Inkomstenbelastingen vanuit een genderperspectief

Inkomstenbelastingen vanuit een genderperspectief

In het dossier "Inkomstenbelasting vanuit genderperspectief: boeken we vooruitgang sinds 2000?" gaat de Nederlandstalige Vrouwenraad (NVR) (in de mate van het mogelijke) na of er anno 2011 al vooruitgang te bekennen valt op het vlak van een genderneutrale personenbelasting en een rechtvaardige behandeling van gezinsvormen.

Het Vrouwenraad-dossier bevat 2 delen. In het eerste deel vind je een overzicht van een aantal belangrijke basisbeginselen en –principes. In het tweede deel worden er enkele relevante artikels in het Wetboek van Inkomstenbelasting (WIB/92) vergeleken tussen de aanslagjaren 2000 en 2011. Op basis van de formulering van deze artikels probeert de Vrouwenraad een inschatting te maken van de impact van deze artikels op vrouwen en mannen en op de gezinsvormen. De Vrouwenraad betreurt echter het feit dat er onvoldoende cijfergegevens (resultaten) voorhanden zijn, laat staan dat deze uitgesplitst zijn naar v/m, om een doorgedreven onderzoek uit te voeren. Hierdoor wordt het zeer moeilijk wordt om een duidelijk zicht te krijgen op de genderstructuur van de personenbelasting. Ook simulaties, die een aantal genderrelevante zaken aan het licht zouden kunnen brengen, worden zo onmogelijk. Het dossier wordt afgesloten met een aantal aandachtspunten, aanbevelingen en te onderzoeken aspecten/pistes naar het beleid toe.

De Vrouwenraad is met deze analyse niet aan haar proefstuk toe. In uitvoering van het Peking Actieplatform van de Vierde Wereldvrouwenconferentie van 1995 [1], dat stelt dat de staten acties moeten ondernemen om alle bestaande vooringenomenheden ten nadele van vrouwen weg te werken in de inkomstenbelasting, schonken de Nederlandstalige Vrouwenraad (en het Comité de Liaison des Femmes) reeds eerder aandacht aan deze problematiek. Zo organiseerde de Nederlandstalige Vrouwenraad in 1996 een studiedag over ’Vrouwen, gezinnen en fiscaliteit’ en werd een gelijknamig referatenboek gepubliceerd. Het was een eerste verkenning van de positie van vrouwen (in vergelijking met die van mannen) en gezinnen in de personenbelasting. In 2000 inventariseerde de Vrouwenraad de directe en indirecte discriminaties en onrechtvaardigheden in de inkomstenbelasting met als uitgangspunt de gender- en emancipatierelevantie. De NVR nam op dat moment een standpunt in over de afschaffing/uitdoving van het huwelijksquotiënt. [2]

Om een fiscaal beleid gendergevoelig te maken is er in de eerste plaats een analyse nodig die de impact van het budget (het geheel van inkomsten en uitgaven) uitsplitst naar vrouwen en mannen. Wanneer men over deze gegevens beschikt kunnen de bestaande ongelijkheden bijgesteld worden door aan gendergelijkheid te werken op basis van een beleidsintentie, onder andere via aanpassingen in de samenstelling van het pakket van inkomsten en uitgaven, via aanpassingen in het loonbeleid,…

De Vrouwenraad is vooral bekommerd om een rechtvaardige inning en terugvloeiing van de belastingen. Het doel voor de Vrouwenraad is om tot een zo rechtvaardig mogelijke herverdeling (v/m) te komen.

[1] Zie: http://www.emancipatie.nl/_documenten/emb/dce/algemeen/thema/platform/159.htm , § 165 f.

[2] De visietekst van de Vrouwenraad ‘Combinatie beroeps- en gezinsleven’ 2009 kan een model/uitgangspunt zijn voor een geïntegreerd gendergevoelig beleid.