Logo Printen Logo RSS logo facebook

De Verenigde Naties

United Nations logo

  • Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948). In dit basisverdrag is behalve in de algemene artikels 1, 2 en 7, over de vrijheid en gelijkheid voor de wet van elke individu, vooral in artikel 21 sprake van de politieke rechten van elke wereldburger.
    Citaten: « Artikel 21:
    1. Een ieder heeft het recht om deel te nemen aan het bestuur van zijn land, rechtstreeks of door middel van vrij gekozen vertegenwoordigers.
    2. Een ieder heeft het recht om op voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land.
    3. De wil van het volk zal de grondslag zijn van het gezag van de Regering; deze wil zal tot uiting komen in periodieke en eerlijke verkiezingen, die gehouden zullen worden krachtens algemeen en gelijkwaardig kiesrecht en bij geheime stemmingen of volgens een procedure, die evenzeer de vrijheid van de stemmen verzekert. »
  • Conventie betreffende de Politieke Rechten van de Vrouw (1952).
    Deze conventie benoemt nog eens expliciet de politieke rechten van vrouwen, vooral in de eerste drie artikels, waarin gesteld wordt dat elke vorm van discriminatie tijdens het verkiezingsproces moet geweerd worden. Citaten (vrij vertaald uit het Engels): Artikel 1:
    «Vrouwen hebben het recht deel te nemen aan de stembusgang bij alle verkiezingen, aan dezelfde voorwaarden als mannen en zonder enige vorm van discriminatie.»
    Artikel 2:
    «Vrouwen moeten onder dezelfde voorwaarden als mannen en zonder enige vorm van discriminatie verkiesbaar kunnen zijn voor alle door het volk verkozen organen die door de nationale wetgeving voorzien zijn. »
    Artikel 3:
    «Vrouwen moeten het recht hebben om alle politieke mandaten en alle officiële functies te bekleden die door de nationale wetgeving voorzien zijn, onder dezelfde voorwaarden als mannen en zonder enige vorm van discriminatie. »
  • Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (1966).
    Ook in dit internationaal verdrag werden enkele bepalingen opgenomen die specifiek de rechten van vrouwen benoemen.
    Citaten:
    Artikel 3:
    « De Staten die partij zijn bij dit Verdrag verbinden zich het gelijke recht van mannen en vrouwen op het genot van alle in dit Verdrag genoemde burgerrechten en politieke rechten te verzekeren. » Deze worden verder gespecifiëerd in; _ Artikel 25:
    « Elke burger heeft het recht en dient in de gelegenheid te worden gesteld, zonder dat het onderscheid bedoeld in artikel 2 wordt gemaakt en zonder onredelijke beperkingen:
    a. deel te nemen aan de behandeling van openbare aangelegenheden, hetzij rechtstreeks of door middel van vrijelijk gekozen vertegenwoordigers;
    b. te stemmen en gekozen te worden door middel van betrouwbare periodieke verkiezingen die gehouden worden krachtens algemeen en gelijkwaardig kiesrecht en bij geheime stemming, waardoor het vrijelijk tot uitdrukking brengen van de wil van de kiezers wordt verzekerd;
    c. op algemene voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land. »

    Artikel 26:
    « Allen zijn gelijk voor de wet en hebben zonder discriminatie aanspraak op gelijke bescherming door de wet. In dit verband verbiedt de wet discriminatie van welke aard ook en garandeert eenieder gelijke en doelmatige bescherming tegen discriminatie op welke grond ook, zoals ras, huidskleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status. »
  • Conventie ter eliminatie van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) (1979).
    Op verschillende plaatsen in deze conventie is uitdrukkelijk sprake van de politieke rechten van vrouwen, meer bepaald in de artikels 2, 3, 4, 5, 7, 8. Artikel 2a is bijzonder interessant voor wat betreft België omdat daarin sprake is van het inschrijven van gelijke rechten voor mannen en vrouwen in de grondwet. Die eis werd in België geformuleerd door het Adviescomité voor gelijke kansen van de Senaat, wat op 21 februari 2002 uitliep in het inschrijven van de artikels 10 en 11bis in de grondwet.
    Artikel 2:
    « De ondertekenende staten veroordelen discriminatie van vrouwen in al zijn vormen, stemmen toe om zonder verder uitstel alle passende maatregelen te nemen en een beleid te voeren ter eliminatie van alle vormen van discriminatie van vrouwen. Met dit doel verbinden zij zich ertoe :(a) om het principe van gelijkheid tussen mannen en vrouwen op te nemen in hun nationale grondwet of andere passende wetgeving, voor zover dit nog niet is gebeurd, en via wetgeving en andere maatregelen te zorgen voor de praktische uitvoering van dit principe. » [1]
  • Toekomstgerichte strategieën (FLS) van Naïrobi voor de verbetering van de positie van vrouwen (1985).
    Sectie III : Gelijkheid in politieke participatie en besluitvorming. Hier stipuleert paragraaf 86 dat regeringen en politieke partijen hun inspanningen moeten opvoeren om de gelijke deelname van vrouwen en mannen aan de politieke, juridische en administratieve macht te bevorderen. In dit document pleit men op een lokaal niveau voor een eerder concrete en pragmatische aanpak in nauwe relatie met de vrouwen aan de basis en inspelend op hun behoeften. [2]
  • Verklaring en Actieprogramma van de Vierde Vrouwenwereldconferentie te Beijing (1995).
    Sectie G: Zeggenschap en besluitvorming
    Politieke participatie is een belangrijk punt in deze documenten. Een gelijke deelname van vrouwen aan het politieke leven wordt immers gezien als een hefboom tot de werkelijke integratie van de gelijkheidsdimensie in alle beleidsterreinen.
    Twee doelstellingen worden vooropgesteld:
    Strategische doelstelling G.1.: « Maatregelen nemen om te zorgen voor gelijke toegang tot en volwaardige participatie van vrouwen in machtsstructuren en besluitvorming. »
    Strategische doelstelling G.2.: « De capaciteiten van vrouwen om te participeren in besluitvorming en leiding vergroten. » [4].
  • Commissie voor de status van de vrouw (CSV): 41ste sessie, 1997.
    Tijdens deze zitting sprak de CSV zich uit over de toegang van vrouwen tot de macht en tot de politieke besluitvorming. Het rapport bevestigt dat concrete maatregelen nodig zijn om het actieprogramma van Beijing sneller uit te voeren en stelt er verschillende voor: het instellen van quota, een genderspecifieke benadering van electorale processen, partijprogramma’s en -financiering… De CSV vraagt ook een betere verdeling van de functies in overheidsdiensten en adviesorganen (op alle niveaus) net als in de interne administratie van de Verenigde Naties.
  • Extra zitting van de Algemene Raad van de Verenigde Naties.
    « Vrouwen en het jaar 2000 : gendergelijkheid, ontwikkeling en vrede voor de 21ste eeuw » New York, 5-9 juni 2000.
    Tijdens deze speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in het kader van “Beijing+5” over de toepassing van de Verklaring en het Actieplatform, lag het accent op de de facto ongelijke participatie van vrouwen aan de besluitvorming, zelfs bij wettelijke gelijkheid. Obstakels als een seksegebonden taakverdeling, een gebrek aan opleiding, stereotype beeldvorming blijven bestaan.
    Raadpleeg eveneens de beschrijvende fiche van de situatie in april 2000.
  • Commissie voor de Status van de Vrouw: 49ste sessie, 28 februari-11 maart 2005.
    «Onderzoek en evaluatie van de Verklaring en het Actieprogramma van Beijing en het slotrapport van de 23ste buitengewone sessie van de Algemene vergadering».
    Naar aanleiding van deze sessie stelde de Secretaris Generaal een rapport voor op basis van de teksten van Beijing en Beijing+5 om de vooruitgang en hindernissen te meten op de verschillende actiedomeinen. Voor wat betreft de deelname aan de besluitvorming bestaat er vooruitgang maar deze verloopt traag en ongelijk.
  • Commissie voor de Status van de Vrouw: 50ste sessie, 2006.
    Naar aanleiding van deze sessie buigt de CSW zich over de deelname van vrouwen en mannen aan alle niveaus van de besluitvorming. Het rapport van de Secretaris Generaal (E/CN.6/2006/13) stelt een geactualiseerde stand van zaken voor aan de hand van de antwoorden van de staten, mét een samenvatting van de expertenvergadering (Addis-Abeba, 24-27 oktober 2005) evenals voorstellen en aanbevelingen. De Commissie zelf roept in haar Conlusions op tot een inspanning voor wat betreft de beschikbaarheid van voldoende en gestandaardiseerde gegevens en informatie over de deelname van vrouwen aan het politieke leven op alle niveaus en in alle domeinen. Ook worden heel wat te ondernemen acties voorgesteld inzake wetgeving, openbaar beleid, media, politieke partijen en hun vrouwengroepen, het budgetair proces, de rol van mannen, de netwerken van vrouwen, de ontwikkeling van hun carrière, enz.

[1] Volledige tekst in het Nederlands: ter inzage in het Amazone Informatiecentrum.

[2] idem

[3] idem

[4] Volledige tekst van de verklaring in het Nederlands ter inzage in het Amazone Informatiecentrum (+ Europese samenvatting)