Logo Printen Logo RSS logo facebook

Claudine Marissal, eerste documentaliste bij Amazone, publiceert haar doctoraat

Claudine Marissal, eerste documentaliste bij Amazone, publiceert haar doctoraat

Een bekroonde doctoraatsverhandeling wordt een boek

"Protéger le jeune enfant: enjeux sociaux, politiques et sexués (Belgique, 1890-1940)", dat is de titel van het boek dat Claudine Marissal publiceerde in april 2014 vertrekkend van haar doctoraatsverhandeling. Thema van het boek: de bescherming van het jonge kind.

Het doctoraat is bekroond met de prijs Suzanne Tassier van de Académie Royale de Belgique.

Claudine Marissal, gediplomeerd historica van de Université Libre de Bruxelles (ULB), werkt momenteel als archivaris bij het Archief- en Onderzoekscentrum voor Vrouwengeschiedenis. Zij was het die bij de oprichting van Amazone de basis legde van de collectie van het documentatiecentrum.

Waarover gaat het?

Aan het einde van de 19de eeuw krijgt de bescherming van het jonge kind vorm in België. Artsen en filantropische vrouwen organiseren consultaties waar moeders leren hoe ze hun baby’s moeten verzorgen volgens de meest recente hygiënische voorschriften. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kennen deze adviesbureaus een grote bloei. In 1919 wordt een officiële organisatie opgericht ter bescherming van jonge kinderen: l’Œuvre nationale de l’enfance (in de jaren 1980 wordt deze vereniging opgesplitst in het ‘Office de la naissance et de l’enfance’ en ‘Kind en Gezin’). Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog volgt de vereniging al ongeveer de helft van de jonge kinderen op.

Dit boek beschrijft de geschiedenis van deze grote opvoedkundige beweging, die in de eerste plaats vrouwen wenste bij te staan in hun moederrol. Thema’s die behandeld worden zijn de medicalisering van kinderen, de zwangerschap en de geboorte, maar ook het ontstaan en de professionalisering van sociale bijstand aan kwetsbare gezinnen. Daarnaast onderstreept het boek de essentiële rol van de artsen, de filantropische vrouwen, de maatschappelijk werksters en de christelijke en socialistische arbeidsterverenigingen in het beschermingsproces van moeder en kind.

Het snijdt belangrijke vraagstukken aan van het gezondheidsbeleid en de gezinspolitiek en behandelt sociale, politieke, demografische en seksualiteitskwesties. De geschiedenis van de bescherming van het kind maakt deel uit van een complex proces, en raakt aan de geschiedenis van de geneeskunde, de samenleving, de politiek en aan vrouwengeschiedenis. Door deze aspecten van de geschiedenis van de kinderbescherming te ontcijferen, verrijkt dit boek ongetwijfeld de reflectie over en het inzicht in het actuele discours over het welzijn van het kind.

C. Marissal, Protéger le jeune enfant : enjeux sociaux, politiques et sexués (Belgique, 1890-1940), Editions de l’université de Bruxelles, 2014, ISBN 978-2-8004-1560-4

Meer informatie op de website van Editions de l’ULB.

Van dezelfde auteur

Het documentatiecentrum van Amazone en het Archief- en Onderzoekscentrum voor Vrouwengeschiedenis (AVG) beschikken over meerdere publicaties van de hand van Claudine Marissal. Hieronder vindt u een lijst van de publicaties waarvan Claudine Marissal de auteur of co-auteur is. Deze zijn ook consulteerbaar via de gezamenlijke catalogus van Amazone en het AVG.

Femmes & hommes dans l’histoire: un passé commun (Antiquité et Moyen Âge) / Claudine Marissal ; Eliane Gubin, Catherine Jacques et Anne Morelli (coll.). - Namur : D2H Labor éducation, 2013. - 184 p. : ill. - ISBN 978-2-87441-330-8

Jeanne Vercheval: sociaal en feministisch engagement / Claudine Marissal, Eliane Gubin; Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis. - Brussel: Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2011. - 220 p.: ill.

Jongens en meisjes... bestemming bekend? België, 1830-2000 / Els Flour, Eliane Gubin, Claudine Marissal ... [et al.] . - Brussel : AVG-Carhif, 2009. - 87 p. : ill.

Meisjes en jongens ... bestemming bekend ? België, 1830-2000: pedagogisch dossier voor leerkrachten / Els Flour, Claudine Marissal, Eliane Gubin . - Brussel : AVG-Carhif, 2009. - 67 p. : ill.

Un métier féminin: infirmière visiteuse / Claudine Marissal In: Le travail des femmes. - (Les Cahiers de la Fonderie : revue d’histoire sociale et industrielle de la Région bruxelloise ; (2008)39), p. 24-29

La protection sanitaire du jeune enfant en Belgique, 1890-1940: question sociale, enjeux politiques et dimension sexuée (3 vol.) / Claudine Marissal . - Bruxelles: thèse de doctorat inédite ULB, 2007. - 3 vol. (486 p. + 81 p.): ill.

Travail ou non travail? le bénévolat féminin dans les oeuvres de l’enfance / Claudine Marissal
In: Le travail des femmes. - (Les Cahiers de la Fonderie : revue d’histoire sociale et industrielle de la Région bruxelloise ; (2008)39), p. 20-23

L’engagement social dans les oeuvres de l’enfance: une transition vers la vie publique? (1900-1940) / Claudine Marissal
In: Féminisme international. - (Sextant : Revue du Groupe Interdisciplinaire d’Etudes sur les Femmes; (2007)23/24), p. 155-175

Les enjeux de l’éducation maternelle en Belgique, 1890-1940 / Claudine Marissal
In: Genderstudies: een genre apart ? (akten van het colloquium van Sophia, 2005) = Savoirs de genre: quel genre de savoir ? (actes du colloque de Sophia, 2005) / Sophia Brussel : Sophia, [2005], p. 223-232

Protéger l’enfance: l’Oeuvre Nationale de l’Enfance en Belgique (1919-1940) / Claudine Marissal
In: Politiques de la famille en Europe, 1880-1945 . - (Histoire et sociétés: revue européenne d’histoire sociale ; (2005)15 = août), p. 8-15

Éduquer les mères: l’Oeuvre nationale de l’enfance de 1919 à 1945 / Claudine Marissal
In: Mères et nourrissons: de la bienfaisance à la protection médico-sociale (1830-1945) / Godelieve Masuy-Stroobant et Perrine C. Humblet (dir.). - Bruxelles: Labor, 2004. - (Noria). - ISBN 2-8040-1963-2, p. 199-220

Op weg naar de paritaire democratie: analyse van de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 8 oktober 2000 / Claudine Marissal, Ingrid Hansen; Eliane Gubin, Leen Van Molle (o.l.v.); Federaal Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid. Directie van de Gelijke Kansen; Carhif - AVG. - Brussel: Federaal Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid, 2001. - 149 p.

L’apprentissage de la citoyenneté au féminin: les élections communales dans l’agglomération bruxelloise, 1921-1938 / Catherine Jacques et Claudine Marissal In: Femme et société = Vrouw en maatschappij. - (Cahiers d’histoire du temps présent = Bijdragen tot de eigentijdse geschiedenis ; (1998)4 = mai/mei), p. 83-118

Une citoyenneté différée?: le suffrage féminin en Belgique 1830-1940 / Éliane Gubin, Catherine Jacques et Claudine Marissal In: Féminismes et identités nationales: les processus d’intégration des femmes au politique / Yolande Cohen et Françoise Thébaut (dir.). - [S.l]: Programme Rhône-Alpes de Recherche en Sciences Humaines, 1998. - (Les chemins de la recherche ; 44). - ISBN 2-909604-33-0, p. 85-114

Elise Soyer (1862-1953): cinquante ans de féminisme / Catherine Jacques et Claudine Marissal
In: Métiers / Éliane Gubin (dir.). - (Sextant : revue du Groupe Interdisciplinaire d’Études sur les Femmes; (1996)5), p. 119-124

Bronnen voor de vrouwengeschiedenis in België. Deel 1: Repertorium van de feministische en de vrouwenpers 1830-1994 = Répertoire des sources pour l’histoire des femmes en Belgique. Tome 1: Répertoire de la presse féminine et féministe en Belgique 1830-1994 / Els Flour, Catherine Jacques, Claudine Marissal ; ss. dir. Eliane Gubin et Leen Van Molle = o.l.v. Leen Van Molle en Eliane Gubin . - Bruxelles : Inbel, 1994. - 487 p. + index en bibl.

Bronnen voor de vrouwengeschiedenis in België. Deel 2: Repertorium van de feministische en de vrouwenpers 1830-1994 = Répertoire pour l’histoire des femmes en Belgique. Tome 2: Répertoire de la presse féminine et féministe en Belgique 1830-1994 / Els Flour, Catherine Jacques, Claudine Marissal; o.l.v. Leen Van Molle en Eliane Gubin = ss. dir. Eliane Gubin et Leen Van Molle . - Brussel: Inbel, 1994. - 411 p. + index en bibl.

Tien vrouwen in de politiek: de gemeenteraadsverkiezingen van 1921 / onder leiding van Leen Van Molle en Eliane Gubin. - Brussel: Minister van Tewerkstelling en Arbeid en Gelijkekansen Beleid Miet Smet, 1994. - 217 p.

Vergeten pioniers: tien vrouwen in de politiek: de gemeenteraadsverkiezingen van 1921 / Ilse Gesquière, Catherine Jacques, Claudine Marissal; onder leiding van Eliane Gubin en Leen Van Molle. - Brussel: Kabinet van de Minister van Tewerkstelling en Arbeid en Gelijkekansenbeleid, 1994. - 112 p. - ISBN 90-02-19877-9