Logo Printen Logo RSS logo facebook

Geen commercialisering van draagmoederschap!: teken de petitie

Geen commercialisering van draagmoederschap!: teken de petitie

Op 11 mei publiceerde een collectief met 160 ondertekenaars (m/v) uit 17 verschillende landen een standpunt rond commercieel draagmoederschap. Ook België is één van deze 17 landen. Bij ons laaide recent het politieke debat rond draagmoederschap op naar aanleiding van het geval ‘baby Donna’. En hoe bekijkt de vrouwenbeweging deze problematiek? We lazen voor u het Vrouwenraad-standpunt uit 2011 even na.

Europese en internationale petitie

Draagmoederschap maakt meer en meer opgang in Europa. Maar het fenomeen wordt niet bekeken vanuit vrouwenrechten of vanuit de rechten van het kind maar het wordt eerder gezien als een economisch lucratieve markt. Begin mei werd er zelfs een commerciële beurs ingericht in Brussel door Amerikaanse klinieken – in Amerika is draagmoederschap wettelijk en gereglementeerd _ met het oog op een economische promotie van draagmoederschap.

Nochtans zijn het in vele gevallen de meest kwetsbare vrouwen die zich kandidaat stellen als draagmoeder en zijn het “rijke” koppels die er beroep op doen. Met als gevolg, nog meer ongelijkheid tussen Noord en Zuid. Draagmoederschap heeft niet alleen invloed op de fysische en psychische gezondheid van de draagmoeders en de baby’s zelf, het veronderstelt ook dat het lichaam van een vrouw kan gecommercialiseerd worden.

En dit is spijtig genoeg niets nieuw. Commercialisering van het vrouwenlichaam is schering en inslag in onze maatschappij die ook zonder verpinken prostitutie en pornografie aanvaardt. Bovendien kan er geen onderscheid gemaakt worden tussen draagmoederschap en handel in kinderen, wat door de internationale gemeenschap wordt beschouwd als een misdaad.

Er zijn dus meerdere redenen waarom het hogergenoemd collectief een petitie lanceerde met een oproep naar regeringen en internationale gezagdragers om de praktijk van draagmoederschap een halt toe te roepen.

Meer weten ?

Politieke debat in België

In België laaide het politieke debat rond de dringende noodzaak tot het uitwerken van een (ontbrekende) wettelijke regeling voor draagmoederschap recentelijk op n.a.v. het geval "baby Donna". Dezelfde problematiek werd in 2014 ook besproken in Kamer en Senaat.

Het Kamervoorstel, dat op 10 september 2014 ingediend werd door enkele leden van de CD&V-fractie, beklemtoont de volgende punten:

  • De belangen van het kind moeten centraal staan en “instrumentalisering” van het moederlichaam moet worden tegengegaan. Elke vorm van handel, commercialisering en bemiddeling rond draagmoederschap moet worden verboden en strafrechtelijk vervolgd.
  • Op familiaalrechtelijk vlak moet de regel behouden blijven dat de moeder die bevalt, de juridische moeder van het kind is. Er kan niet geraakt worden aan de regels van het familierecht, het afstammingsrecht of het adoptierecht.
  • Prenatale adoptieverklaringen kunnen niet juridisch afgedwongen worden. Contracten vóór de geboorte over de afstand van het kind worden niet aanvaard. Uit respect voor de moeder kan niemand haar dwingen voorafgaandelijk juridisch afstand te doen van haar boreling.

De Senaat wil deze problematiek behandelen in het kader van de mogelijkheden voor een wettelijke regeling van meeouderschap en meteen tegemoet komen aan de kinderwens bij mannelijke homoseksuele koppels. Op 3/12/2014 (dossier S. 6-98) vraagt men dat er een informatieverslag rond deze problematiek zou worden ingediend.

Standpunt van de Vrouwenraad

De Vrouwenraad vraagt dat:

  • in de regeling het belang van het kind zou primeren;
  • commercieel draag- en leenmoederschap wordt verboden;
  • draag- en leenmoederschap principieel mogelijk zou zijn enkel op voorwaarde dat de wensouders op geen enkele andere manier met het genetisch materiaal van ten minste één van beiden een kind kunnen krijgen;
  • er een wettelijke regeling zou worden uitgewerkt zowel v.w.b. de draagmoederovereenkomst als v.w.b. de afstamming;
  • ook holebi’s toegang zouden krijgen tot deze reproductieve techniek.

De Vrouwenraad merkt op dat er veel verwarring bestaat tussen draag- en leenmoederschap. Bij draagmoederschap wordt één van de eigen eicellen van de vrouw bevrucht met het zaad van de wensvader of een donor. De draagmoeder is dus genetisch verwant met het kind. Bij een leenmoeder wordt een in-vitro bevruchte eicel van meestal de wensmoeder ingeplant. Wel is het zo zowel draag- als leenmoeders de intentie hebben het kind na de geboorte af te staan aan de wensouder(s) en dat zij beiden een kind dragen voor iemand anders. Zij brengen het op de wereld en geven het na de geboorte aan de vragende partij. Deze vergoedt alle onkosten van de (eventuele) technische ingreep, de zwangerschap en de bevalling.

Meer informatie hierover vindt u op deze webpagina van de Vrouwenraad.

 [1]

 [2]

[1] Dit artikel werd geschreven met medewerking van Martina Nuti, vrijwilligster in Amazone, waarvoor dank.

[2] Dank ook aan Katrien Bruggeman, stafmedewerkster Vrouwenraad, voor het verschaffen van informatie.