Logo Printen Logo RSS logo facebook

Klachtenbehandeling via Vlaamse Ombudsdienst en "Genderkamer": de ideale oplossing?

Klachtenbehandeling via Vlaamse Ombudsdienst en "Genderkamer": de ideale oplossing?

De vernieuwde Vlaamse ombudsdienst

Op 17 juli 2015 werd het decreet van 7 juli 1998 houdende instelling van de Vlaamse Ombudsdienst uitgebreid. Voortaan is deze dienst bevoegd om in rechte op te treden en behoort het behandelen van klachten of meldingen over discriminatie op basis van geslacht, genderidentiteit en genderexpressie tot zijn taak. Ieder natuurlijk persoon of rechtspersoon, uit de particuliere en overheidssector, kan nu terecht bij de Vlaamse ombudsman/vrouw met een klacht over discriminatie op grond van geslacht, genderidentiteit en genderexpressie. De klacht kan schriftelijk of mondeling worden ingediend en moet uiteraard binnen de grenzen van de Vlaamse bevoegdheden inzake non-discriminatie vallen.

"Bemiddeling en verzoening" is de insteek van de Vlaamse ombudsman/vrouw. Maar ook de opvolging en de registratie van meldingen en klachten en de manier waarop de zaak wordt afgehandeld valt onder zijn/haar verantwoordelijkheid.

De ombudsman/vrouw voert zijn/haar opdracht uit in een geest van dialoog en structurele samenwerking met de verenigingen, instellingen, organen en diensten die dezelfde opdrachten uitvoeren of rechtstreeks betrokken zijn bij de uitvoering van deze opdrachten. In de toelichting bij het voorstel van decreet worden expliciet als partners vermeld: het federale Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, het Interfederaal Gelijkekansencentrum en zijn meldpunten discriminatie, het Europees Instituut voor Gendergelijkheid en het vrouwen- en gendermiddenveld.

Verder omvat de functie van ombudsman/vrouw:

1) het verrichten van onafhankelijke studies en onderzoeken over discriminatie en over het beleid inzake evenredige participatie en gelijke behandeling, alsook het verrichten van alle overige studies en onderzoeken die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van de bevoegdheden;

2) het verstrekken van onafhankelijke adviezen en aanbevelingen aan elke overheid, onder meer over het beleid inzake evenredige participatie en gelijke behandeling, inclusief discriminatie, ter verbetering van de reglementering en de wetgeving;

3) het verstrekken van onafhankelijke adviezen en aanbevelingen aan elke overheid, privé-instelling of -persoon naar aanleiding van de resultaten van de studies en onderzoeken, vermeld in punt 1);

4) het verlenen van bijstand aan iedereen die om raad vraagt in verband met de omvang van zijn rechten en verplichtingen;

5) het ondersteunen en begeleiden van instellingen, organisaties en rechtshulpverleners;

6) het vragen van overheden om, als de Vlaamse ombudsman feiten aandraagt die wijzen op een vermoeden van discriminatie, zich te informeren en de Vlaamse ombudsman op de hoogte te houden van de resultaten van de desbetreffende feiten;

7) het organiseren van sensibiliseringsacties;

8) het organiseren, naast een centraal meldpunt, van lokale meldpunten waar een melding kan worden gedaan, in samenwerking met de gewesten, de gemeenschappen, de provincies en de gemeenten;

9) het publiceren van onafhankelijke verslagen over het beleid inzake evenredige participatie en gelijke behandeling, inclusief discriminatie.”

Lees het volledige decreet.

Bezoek de website van de Vlaamse Ombudsdienst.

Onderzoekster "Genderkamer"

Vanaf 18 september 2015 neemt Dr. Annelies D’Espallier binnen de Vlaamse Ombudsdienst het thema "gender" ter harte. Zij wordt het gezicht van de "Genderkamer".

Annelies D'Espallier {JPEG}Annelies D’Espallier is specialiste mensenrechten met een achtergrond bij o.m. het Universitair Centrum voor Diversiteits-en Discriminatierecht. Zij is vertrouwd met antidiscriminatierecht, beschikt over een uitgebreid netwerk en is naar verluidt enthousiast om werk te maken van gelijke behandeling. Het doctoraat, dat zij in juli 2015 verdedigde, bestudeert het thema van de "redelijke aanpassingen" [1].

Het opvangteam van de Ombudsman/vrouw voorziet in een snelle hulpverlening. Volstaat dat niet, dan wordt er een ombudsonderzoek geopend en behandelt één van de onderzoek.st.ers de zaak.

Deze onderzoek.st.er moet:

  • individuele genderklachten behandelen;
  • druk uitoefenen op de ordehandhavers die geroepen zijn om op te treden tegen gender discriminaties tussen particulieren;
  • werk maken van het in kaart brengen van de structurele hinderpalen voor gelijke behandeling, in dialoog met de stakeholders.

Lees het Beleidsplan "gender".

Twijfel over gekozen oplossing bij het vrouwen- en gendermiddenveld

In reactie op de uitbreiding van de functie van de Vlaamse Ombudsman/vrouw, formuleerden de Vrouwenraad, çavaria en het Transgender Infopunt een gezamenlijk standpunt. De genoemde organisaties stellen vragen bij de manier waarop de Vlaamse overheid invulling geeft aan de omzetting van de EU-genderrichtlijnen. Zij bezorgden zowel aan het Parlement als aan de Minister en de Ombudsdienst op verschillende tijdstippen hun bekommernis over de gekozen optie om klachten te behandelen voor geslachtsdiscriminatie (incl. genderidentiteit en genderexpressie). Vlaanderen sloot als enige deelstaat geen samenwerkingsprotocollen met het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. De belasting van de Vlaamse ombudsman/vrouw met deze taak inclusief de oprichting van een "Genderkamer" kan, aldus dit middenveld, enkel een tijdelijke oplossing zijn.

Enkele van hun bezwaren:
- verwarring voor de melders van klachten. Behandelen meldpunten van discriminatie (ingekanteld bij het Interfederaal Gelijkekansen-centrum) nu ook discriminatie op basis van geslacht, genderidentiteit en gender expressie?
- onduidelijkheid over de efficiëntie van de Vlaamse Ombudsdienst. Is deze instantie geschikt voor eerste en/of voor tweede lijnshulp?
- onduidelijkheid over de samenwerking. Hoe zal de structurele samenwerking verlopen met het Interfederaal Centrum (inclusief de meldpunten) en met het IGVM?
- onduidelijkheid over de invulling van de onderzoeksopdrachten. Is een dienst met een bestaffing van 1 persoon opgewassen tegen dergelijke taak?
- onduidelijkheid over de continuïteit van de behandeling van discriminatieklachten. Wat als de discriminatiemeldpunten een negatieve evaluatie krijgen ?

Lees het standpunt "Genderkamer ombudsman: aanbevelingen bij de installatie van een ’genderpolitie bij de Vlaamse Ombudsman, september 2015".