Logo Printen Logo RSS logo facebook

11 februari: de eerste internationale dag van vrouwen en meisjes in de wetenschap

11 februari: de eerste internationale dag van vrouwen en meisjes in de wetenschap

In november 2015 besliste de Algemene Vergadering (AV) van de Verenigde Naties om 11 februari uit te roepen tot de "International Day of Women and Girls in Science" [1]. De AV roept VN-organen en VN-lidstaten op om aandacht te schenken aan de situatie van vrouwen in de wetenschap. Overheden, de academische wereld en middenveldorganisaties moeten deze dag aangrijpen om rond dit thema sensibliseren en acties ondernemen om ervoor te zorgen dat er voldoende vrouwen op dit terrein gevormd worden en beroepsactief zijn. Ook de verdiensten van vrouwen in de wetenschap moeten genoegzaam in de verf worden gezet. Pittig detail, A/C.2/70/L.4/Rev.1 beklemtoont dat de financiering van de uitvoering van deze resolutie gebaseerd moet zijn op vrijwillige bijdragen.

Enkele cijfers

Wereldwijd zou het aantal vrouwelijke wetenschappers liggen op 28%, met grote regionale verschillen. U krijgt een zicht op het aantal wetenschapsters per land wereldwijd via de webpagina "Women in science of de via de infograph van de Unesco.
In de EU-28 was in 2013 33,2% van de wetenschappers vrouw, 2% meer dan de 31, 2% in 2005. Voor België, anno 2013, geeft Eurostat het cijfer 33,4% [2].

Ook in Vlaanderen lang geen pariteit. Volgens het recente VLIR-rapport [3] is in 2014/2015 18,94% van het zelfstandig academisch personeel (ten laste van de werkingsuitkeringen), 29,86% van het wetenschappelijk personeel (buiten de werkingsuitkeringen) en 38,89% van het assisterend academisch personeel (ten laste van de werkingsuitkeringen) vrouw. Tegenover 1992 betekent dit een stijging van resp. 11,93% (1992: 7,01%), 3,11% (1992: 26,75%) en 10,62% (1992: 28,27%). En eenzelfde scenario bij de Vlaamse studentenpopulatie. In 2014/2015 blijven meisjes in de minderjheid: slechts 29,86% van de ingeschrevenen uit profesioneel en academisch gerichte opleidingen is vrouw [4].

Wordt hieraan gewerkt?

Op EU-niveau doet men een inspanning om aandacht voor gender te incorporeren in het grote onderzoeksprogramma "Horizon2020" (2014 tot 2020) via het "Gendered Innovations project". Aan de hand van case studies wil dit project aantonen hoe een analyse die rekening houdt met gender tot vernieuwing leidt. In 2011 werd ook de "EU Prize for Women Innovators" in het leven geroepen. Deze Europese prijs zet vrouwelijke ondernemers met innovatieve commerciële ideeën resultaat in de kijker.

De denktank van het Europees Parlement toont zijn interesse voor deze problematiek via het blog "Women in science and research". U vindt er verwijzingen naar onder meer statistieken, analyses, standpunten en EU-programma’s. En verder is er sensibilisering voor deze thematiek via bv. de publicatie "Women in science". Zij geeft relaas over vrouwen die door de eeuwen heen een vitale bijdrage leverden aan de wetenschap. Interessante informatie ook via het European Platform of women scientists.

In Vlaanderen enkele initiatieven. We vermelden graag de website "STEMsters: De taal voor meer vrouwen in wetenschap en techniek" die in 2015 werd gelanceerd n.a.v. het actieplan van de Vlaamse regering om het informatiemateriaal aantrekkelijker te maken voor vrouwen. En leuk vonden we de campagne ’Moet je een snor hebben om voor wetenschap of techniek te kiezen?’ uit 2006. Deze campagne moest meisjes uit het secundair onderwijs aansporen om voor een wetenschappelijke of technische studierichting te kiezen.

Maar er lijkt nog veel werk aan de winkel. Ook wetenschapsters zelf zien het probleem en zoeken naar oplossingen. Zo spreekt Ingrid Robeyns, hoogleraar Onderzoekinstituut voor Filosofie en Religiewetenschap, in het artikel ’Krijgen vrouwen in de wetenschap gelijke kansen?’ (2013) van een impliciete genderbias, die ertoe leidt dat bij gelijke handeling, prestatie of eigenschap, mannen positiever beoordeeld worden dan vrouwen. Zij geeft bijna 20 tips om aan hieraan te remediëren.

Als afsluiter van dit artikel verwijzen wij u graag naar het dossier "Vrouwelijk ingenieur" dat Amazone ontwikkelde samen met de KULeuven om meer meisjes aan te sporen om voor deze studierichting te kiezen en om vrouwen langer in het beroep van ingenieur te houden. De resultaten van dit project zijn nog steeds erg bruikbaar.

 [5]

[1] United Nations. Resolution A/C.2/70/L.4/Rev.1

[2] Bron: Share of women researchers

[3] Bron: Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten, telling 1 februari 2015

[4] Bron: We selecteerden voor onze berekening de volgende studierichtingen: Architectuur, Biomedische wetenschappen, Biotechniek, Industriële wetenschappen en technologie, Nautische wetenschappen, Toegepaste biologische wetenschappen, Toegepaste wetenschappen, Verkeerskunde en Wetenschappen.

[5] Met dank aan het Documentatiecentrum Rol en Samenleving en hun dagelijkse nieuwsbrief om ons op deze internationale dag te alerteren!