Logo Printen Logo RSS logo facebook

Draagmoederschap, feiten en gevolgen

Draagmoederschap, feiten en gevolgen

Université des Femmes organiseerde op 19 januari 2016 een studiedag rond draagmoederschap. Vrouwen- en feministische organisaties werden immers niet gehoord door de wetgever rond deze praktijk. UdF wilde het debat openen in de schoot van de vrouwenbeweging en de stem laten horen van diegenen die pleiten voor een menselijke aanpak van deze problematiek. Ook wilde zij het publiek kennis laten maken met kritiek en reflecties op deze praktijk vanuit feministische hoek.

Drie panels, drie invalshoeken

Een eerste panel boog zich over de filosofische en psychologische aspecten van draagmoederschap, met als intervenant Jean Cornil, essayist, Michel Dupuis, lid van het Raadgevend Comité Bio-ethiek en Luc Rogiers, kinderpsychiater en bio-ethicus. Dit panel besprak vragen i.v.m. de vermarkting van de lichamen van vrouwen en kinderen, de uitbuiting van het Zuiden door het Noorden en de psychologische gevolgen voor het kind.

Vervolgens werd er gekeken naar het medisch kader rond draagmoederschap, met als intervenanten Agnès Vermeulen, interniste en hematologe en Agnès Echterbille, vroedvrouw in een Centrum voor Medisch Begeleide Voortplanting, dat geen draagmoederschap toepast. Zij definieerden een aantal medische begrippen en procedures en raakten problemen aan die zich voordoen rond de inplanting van eicellen en de miskende risico’s die vrouwen hierdoor lopen.

Marie-Anne Frison-Roche, professor economisch recht aan het Institut d’Etudes Politiques te Parijs en Pierrette Pape, beleidsmedewerker bij de Europese Vrouwenlobby (EWL), bespraken het juridisch kader rond draagmoederschap. De eerste onderstreepte het winstgevende karakter van iets dat enkel een geldkwestie is (voor de tussenpersonen en de advocaten) en van de contracten die erg negatieve gevolgen hebben op het vlak van vrouwenrechten en die de grens doen vervagen tussen object en persoon. Pierrette Pape presenteerde op haar beurt de juridische Europese en internationale context rond draagmoederschap.

Standpunten van het middenveld en het beleid

Er werd een rondetafel georganiseerd om het woord te verlenen aan en om de stem te laten horen van de verschillende vrouwenorganisaties. Aanwezig was Ana-Luana Stoicea-Deram, sociologe, vormingsmedewerker en lid van het Collectif pour le respect de la personne, dat ijvert voor de afschaffing van draagmoederschap. Iets dat enkel en alleen kan gerealiseerd worden mits sterke politieke wil, op zowel nationaal als internationaal niveau. Irène Kaufer, van de vereniging Garance, gaf aan dat ook Garance tegen elke vorm van legalisering van draagmoederschap is. Zij meent dat men beter een bredere invulling zou geven aan adoptie en dat men moet nadenken over een ruimere definitie van gezin en familie. Xenia Maszowez, vice-secretaris-generaal van Femmes prévoyantes socialistes stelde dat FPS nog geen duidelijk standpunt heeft ingenomen over draagmoederschap: het gaat hier om de moeilijke vraag i.v.m. het zelfbeschikkingsrecht over het eigen lichaam. Wat voor FPS wel vaststaat is dat commercieel draagmoederschap moet veroordeeld worden want dit kadert binnen een utilitaristische visie op en een uitbuiting van het lichaam van vrouwen. Viviane Teitelbaum, voorzitster van de CFFB en de EWL stelde dat beide organisaties zich uitspreken tegen draagmoederschap: de CFFB stelt de instrumentalisering van het altruïsme van vrouwen aan de kaak en onderstreept het belang van het sociale, en niet het biologische, ouderschap en de rechten van en niet op het kind. Pascale Maquestiau van Monde selon les femmes werkt met organisaties uit het zuiden die draagmoederschap beschouwen als een vorm van slavernij met een racistisch en seksistisch karakter die de ongelijkheid benadrukt.

Het laatste panel van de dag was samengesteld uit vertegenwoordigers van verschillende politieke partijen, die elk hun standpunt voorstelden. De vertegenwoordigers van alle aanwezige politieke partijen (MR, Ecolo/Groen, PTB, CD&V, PS) met uitzondering van cdH, spraken zich uit voor een omkadering van het altruïstisch draagmoederschap in erkende fertiliteitsklinieken. Enkel het cdH verdedigde het verbod op draagmoederschap. Zij legden de nadruk op het onduidelijke onderscheid tussen altruïstisch en commercieel draagmoederschap.

Meer informatie


Dit artikel werd geschreven door Carole Germani, vrijwilligster in Amazone