Logo Printen Logo RSS logo facebook

Het vrouwenmiddenveld analyseert Doelstelling 5 van de Agenda 2030

Het vrouwenmiddenveld analyseert Doelstelling 5 van de Agenda 2030

Op 25 september 2015 hebben de 193 landen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de “Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling” aangenomen. De Agenda bestaat uit 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen met 169 subdoelen rond klimaatverandering, duurzame ontwikkeling, en het bestrijden van ongelijkheid en armoede. Doelstelling 5 van de Agenda 2030 gaat over gendergelijkheid en de empowerment van alle vrouwen en meisjes ter wereld. Aan Franstalige zijde publiceerde de ngo Le Monde selon les Femmes in februari 2017 een analyse over deze Doelstelling. In Vlaanderen heeft de Vrouwenraad zich actief ingezet om te verzekeren dat vrouwenrechten en gendergelijkheid meegenomen werden in de doelen en in de begeleidende Verklaring bij Agenda 2030. Shari Hinds (Universiteit van Padua), stagiaire in Amazone stelde hierrond een klein dossier samen. Tiffany Van den Abeele (VUB), eveneens stagiaire in Amazone, vertaalde dit dossier naar het Nederlands. Amazone dankt hiervoor beide studentes. Het volledige vertaalde dossier vindt u hier.

Wat houdt Doelstelling 5 precies in?

Het proces naar totale gelijkheid tussen vrouw en man blijft lang en is nog steeds een uitdaging voor alle landen ter wereld. Het gebrek aan gendergelijkheid is een groot obstakel voor duurzame ontwikkeling. Vanuit dit uitgangspunt werd Doelstelling 5 van de Agenda 2030 opgesteld.

Er zijn zes subdoelen die tegen 2030 bereikt moeten worden:

  • 5.1 Een einde maken aan alle vormen van discriminatie jegens vrouwen en meisjes, overal;
  • 5.2 Alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes in de openbare en privésfeer uitroeien, ook inzake vrouwenhandel en seksuele en andere soorten uitbuiting;
  • 5.3 Uit de wereld helpen van alle schadelijke praktijken, zoals kind-, vroege en gedwongen huwelijken en vrouwelijke genitale verminking;
  • 5.4 Erkennen en naar waarde schatten van onbetaalde zorg en thuiswerk door het voorzien van openbare diensten, infrastructuur en een sociaal beschermingsbeleid en door de bevordering van gedeelde verantwoordelijkheden binnen het gezin en de familie, zoals dat nationaal van toepassing is;
  • 5.5 Verzekeren van de volledige en doeltreffende deelname van vrouwen en voor gelijke kansen inzake leiderschap op alle niveaus van de besluitvorming in het politieke, economische en openbare leven;
  • 5.6 Verzekeren van universele toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en reproductieve rechten zoals overeengekomen in het kader van het Actieprogramma van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling en het Peking-Actieplatform
  • 5.a Hervormingen doorvoeren waarbij vrouwen gelijke rechten krijgen op economische middelen, naast toegang tot eigenaarschap en controle over land en andere vormen van eigendom, financiële diensten, erfenissen en natuurlijke hulpbronnen, in overeenstemming met nationaal recht;
  • 5.b Het gebruik doen toenemen van innovatieve technologie, in het bijzonder de informatie- en communicatietechnologie om te komen tot een grotere zelfredzaamheid van vrouwen;
  • 5.c Een gezond beleid en afdwingbare wetgeving goedkeuren en versterken voor de bevordering van gendergelijkheid en de empowerment van alle vrouwen en meisjes op alle niveaus.

Het beëindigen van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen en meisjes is niet enkel een fundamenteel mensenrecht van iedere vrouw, het is ook het begin van de weg naar een vreedzame, welvarende, duurzame en ontwikkelde wereld. Wanneer men vrouwen en meisjes gelijke toegang verschaft tot onderwijs, gezondheidszorg, fatsoenlijk werk en vertegenwoordiging in politieke en economische besluitvorming, dan zal er een duurzame economie gecreëerd worden met voordelen voor alle maatschappijen en de mensheid in het algemeen. Het werd reeds meerdere malen bewezen dat de empowerment van vrouwen en meisjes een vermenigvuldigingseffect heeft, dat leidt tot economische groei en ontwikkeling. De volledige participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt zou de meeste nationale groeipercentages verhogen. Volgens de VN kan “investeren in educatieve programma’s voor meisjes en het verhogen van hun legale huwelijksleeftijd $5 opleveren per uitgegeven dollar. Investeren in programma’s die de inkomensgenererende activiteiten voor vrouwen verbeteren, kan per uitgegeven dollar $7 opleveren" [1].

Le Monde selon les Femmes en Doelstelling 5 : krediet en kritiek

Le Monde selon les Femmes is een feministische ngo, ontstaan in 1986 in Brussel, die een feministische wereld promoot, die steunt op gelijkheid, verschillen en solidariteit. In februari 2017 publiceerde de ngo een analyse van de verschillende subdoelen van Doelstelling 5, getiteld: “L’agenda 2030 et les Objectifs du Développement Durable « Transformer notre monde » ? Une grille de lecture féministe“. Deze analyse werd geschreven vanuit een kritisch standpunt:

  • Doel 5.2 vertegenwoordigt een strategische vooruitgang omdat het erkent dat geweld tegen vrouwen een probleem is in zowel ontwikkelde als ontwikkelingslanden.
  • Doel 5.3 erkent gedwongen huwelijken en vrouwelijke genitale verminking, MAAR het verschaft geen extra informatie over de manier waarop men dit geweld moet bestrijden, noch over de periode waarin dit doel bereikt moet worden.
  • Doel 5.4 erkent het onbetaalde werk van verzorging, schoonmaak en koken, MAAR het wordt onderworpen aan de voorwaarde “nationaal passend”, waardoor het lijkt dat men de afwezigheid van deze erkenning en/of een politieke wil in vele landen accepteert.
  • Doel 5.6 vereist de noodzaak van toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid, MAAR het erkent niet de seksuele en reproductieve rechten van vrouwen. Daarom hebben vrouwen in zeer veel landen nog steeds geen toegang tot veilige abortus en voorbehoedsmiddelen, en wordt vrouwelijke genitale verminking nog steeds uitgevoerd. Bovendien is er geen melding gemaakt van lgbt-rechten.
  • Doel 5.a benadrukt het belang van het doorvoeren van hervormingen om vrouwen de toegang te bieden tot economische middelen die fundamenteel zijn voor hun autonomie en emancipatie, vooral voor die van vrouwen in het Zuiden, MAAR ook dit doel wordt gelimiteerd door “nationale wetten”, wat de kwestie van cultureel relativisme aan de orde stelt.

De analyse van Le Monde selon les Femmes eindigt met enkele algemene aanbevelingen.

De Vrouwenraad

In Vlaanderen heeft de Vrouwenraad zich actief ingezet om te verzekeren dat vrouwenrechten en gendergelijkheid meegenomen werden in de doelen en in de begeleidende Verklaring bij Agenda 2030. U kan hierover meer lezen in hun 56 pagina’s tellend dossier "Agenda 2030 uitvoeren in Vlaanderen: de Duurzame Ontwikkelingsdoelen en gender: richtwijzers en aanbevelingen voor het beleid" of in dit artikel, dat Amazone eerder op de website publiceerde.