Logo Printen Logo RSS logo facebook

Bruggen bouwen tussen genderstudies en vrouwenbeweging

Amazone neemt haar rol als "kruispunt gendergelijkheid" ernstig. Wij willen daarom een aantal bruggen bouwen tussen theoretici en de vrouwenbeweging. In deze rubriek verzamelen wij artikelen die een kijk geven op actuele analyses.


Icons made by Prosymbols from www.flaticon.com is licensed by CC 3.0 BY

« Wordt het radicalisme nieuw leven ingeblazen? Het communisme en het einde van de melancholie van de linkervleugel »

In een artikel dat in november 2014 werd gepubliceerd in het tijdschrift "Contemporary Political Theory", onderzoekt Jonathan Dean, professor aan de Universiteit van Leeds, enkele tendensen in het hedendaagse communisme en de breuk met de melancholie van de linkervleugel. Sinds 2008 zien we inderdaad overal massale protestacties optreden, die kunnen geïnterpreteerd worden als een nieuwe gedaante van links.

De melancholie van de linkerzijde wordt gekenmerkt door de neiging om zich vast te klampen aan een bepaald ideaalbeeld eerder dan door te geloven in de mogelijkheid van een radicale verandering van het heden.
De « identiteitspolitiek » zou de traditionele aandacht voor het klassenonderscheid verlegd hebben naar de strijd tussen de seksen of naar de rassenstrijd. Dit zou een crisis teweeg gebracht hebben en een verlies van focus, om niet te spreken van een totale verlamming.

Dean beschrijft de heropleving van het communisme als een beweging die vorm wil geven aan de hernieuwde belangstelling voor een radicale emancipatorische politiek. Dit « nieuwe communisme » zou opnieuw de aandacht afwenden van de identiteitspolitiek en van het multiculturalisme en zo het radicalisme en de authenticiteit van academisch links herstellen.

Maar de auteur is van mening dat de nieuwe communisten onvoldoende onderscheid maken tussen aan de éne kant, stromingen die bepaalde problemen naar voor brengen zoals het essentialisme en de fixatie op identiteit en aan de andere kant, het feminisme en theorieën die racisme en heteroseksisme per se te lijf gaan. Volgens hem moet het nieuwe communisme minder beschouwd worden als een herstel van het echte radicale links en meer als een vernieuwde aandacht voor machtsrelaties en uitsluitingsmechanismen binnen academisch links. Het discours van de nieuwe communisten draagt, ​​bedoeld of onbedoeld, bij tot aandacht voor gender, ras en seksuele geaardheid in mechanismen van uitsluiting. Tegelijkertijd negeert het echter het potentieel radicale karakter van theorieën die ras, gender en seksuele geaardheid erkennen als plaatsen van macht en ongelijkheid. Hierdoor onderstreept het de neiging van academici om zich medeplichtig te maken aan de instandhouding van machtsstructuren en privileges.

Omgekeerd, is voor feministen en post-Marxisten juist deze weigering of het onvermogen om aandacht te schenken aan andere categorieën dan klasse, de oorzaak van een tekort aan radicalisme en effectiviteit. Radicale emancipatie houdt niet a priori verband met een bepaalde plaats (zoals een bedrijf), een bepaald thema (de verdeling van de materiële goederen) of tegenpolen (zoals deze tussen arbeider en kapitalist). In tegenstelling tot de nieuwe communisten, integreren de neo-Gramscisten en de post-Marxisten vragen i.v.m. gender, ras en seksuele geaardheid in het hart van hun theoretische analyse. Zij willen de tendens om het anti-kapitalisme te stellen tegenover het feminisme, de queertheorie en het antirascisme een halt toe roepen. Het verdwijnen van de neiging tot melancholie is volgens hen dringend en noodzakelijk. Maar dit mag niet het herstel meebrengen van een politieke hiërarchie die theoretische critici, in principe althans, in vraag zouden moeten stellen.

Meer informatie

Zie het artikel van Jonathan Dean : www.palgrave- journals.com/cpt/journal/v14/n3/full/cpt201445a.html


Met dank aan Carole Germani, vrijwilligster bij Amazone, voor de samenvatting van dit artikel.