Logo Printen Logo RSS logo facebook

De relatie tussen gender en de openbare ruimte

3. De relatie tussen gender en de openbare ruimte

In opvolging van de haar verkennede literatuurstudie rond het thema « gender en openbare ruimte » publiceert het Documentatiecentrum Genderbeleid van Amazone elke maand een artikel met focus op een bepaald aspect van deze thematiek. Dit artikel geeft een voorsmaakje van het eerste hoofdstuk dat gewijd is aan de relatie tussen gender en openbare ruimte. [1]

De functionele stad en de ruimte : aanvang, crisis en kritieken

Het vertrekpunt van de reflectie kwam voort uit het functionele stadsmodel uit de jaren 30, dat de stad wil veranderen om haar veiliger en moderner te maken. Maar dit model doet meteen enkele gebreken aan het licht komen: men houdt geen rekening met de sociale dimensie van de stad, de auto krijgt een te prominente plaats en de openbare ruimte krijgt te weinig aandacht. De kritiek komt vanuit diverse hoek. De Marxistische kritiek beschouwt de stad als de plaats waar dominante relaties worden gereproduceerd en ziet de verstedelijking als de voortstuwende motor van het kapitalisme. De empirische kritiek gaat tekeer tegen de scheiding van de verschillende stedelijke functies, de opdeling van de stad in wijken en de verloedering van de openbare ruimte. En vanuit feministische hoek worden er vragen gesteld bij de seksuele neutraliteit van de openbare ruimte. Feministen menen dat de stad machtsverhoudingen tussen vrouwen en mannen reproduceert en zij investeren in sociale geographie. Het feminisme zal een aanzienlijke invloed hebben op de ruimtelijke ordening (architectuur, stedenbouw), zowel op de praktijken zelf als op de hiermee verbonden beroepen. Wij laten u een voorbeeld van deze evolutie zien in onderstaand fragment.

Rietveld Schröderhuis – 1924, Utrecht

« De architecte Eileen Gray (1878-1976) had reeds een huis getekend waarvan de indeling de traditionele huiselijke organisatie op losse schroeven zette. Gerrit Rietveld (1888-1964) bouwde zijn eerste huis, namelijk het Schröderhuis, volgens de principes van Stijl. Het verrast tot op de dag van vandaag door zijn moderniteit. Rietveld tekende de plannen in directe samenwerking met de bouwmeesteres, Truus Schröder (1889-1985), weduwe met drie kinderen, die een uitgesproken visie nahield op de manier waarop een onafhankelijke vrouw moet leven en haar kinderen moet opvoeden. Samen slaagden zij erin om hun ideeën te concretiseren in een huis dat de traditionele opvatting van wat een leefruimte is omgooit. Dit was in 1924. Het Schöderhuis beschikt over een grote, lichte leefruimte die met behulp van schuifwanden in verschillende vertrekken kan worden opgedeeld en omvormbaar is: de slaapkamer wordt in de ochtend weer opgedoekt, een bed doet overdag dienst als bank. Bij de ruimtelijke indeling waren mogelijkheden tot communicatie en visueel contact van doorslaggevend belang. » [2]

Literatuurstudie « Gender en openbare ruimte »

Het eindrapport laat zien hoe binnen het academische onderzoek de genderbenadering van de openbare ruimte evolueerde en er een hele weg afgelegd is. Het toont ook het engagement en de acties vanuit het middenveld om vrouwen de plaats te geven die ze verdienen in het stedelijk beleid en in de maatregelen m.b.t. man/vrouwgelijkheid. Het verwijst ook naar voorbeelden van goede praktijken.

Bronnen:

Nood aan bijkomende informatie?
Contacteer Virginie Tumelaire, 02 229 38 30, v.tumelaire@amazone.be.


Deze studie is onderdeel van een project met vele facetten, waaraan Amazone sinds een tweetal jaren werkt. Het project verliep in verschillende stappen. Het startte met een informatieopdracht, waarbij de medewerksters van het Documentatiecentrum Genderbeleid twee literatuurstudies realiseerden. Deze studies vormden de voedingsbodem voor een rondetafelgesprek en focusgroepen rond dezelfde thematiek maar toegespitst op de situatie in Sint-Joost-ten-Node. Het interactieve deel van het project kreeg daarnaast ook een artistieke en symbolische component. Een kunstenares maakte vier portretten van vrouwelijke inwoners van Sint-Joost-ten-Node. Deze zullen vanaf 8 september 2015 een prominente plaats innemen in het Brusselse metrostation Madou.

Opmerkingen
[1] Dit aspect vindt u in hoofdstuk 1, p. 20-31.
[2] U vindt dit tekstfragment in het Frans op pagina 28
[3] Deze literatuurstudie bestaat enkel in het Frans.


Nieuwsberichten


Kalender

« Mei 2018 »
M D W D V Z Z
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3