Agisme: discriminatie op leeftijd

Technofoob, te traag of te duur. Het zijn maar enkele stereotiepen waar oudere mensen in onze samenleving mee te maken krijgen. Agisme is een vorm van discriminatie die naar schatting 70% van de 55-plussers treft. Ook jongeren zijn er vaak slachtoffer van. Maar wat houdt deze term in? En kunnen we dit tegengaan?

Agisme

Agisme, ook wel leeftijdsdiscriminatie genoemd, is een fenomeen waarbij oudere of jongere personen te maken krijgen met stereotypen of vooroordelen gebaseerd op hun leeftijd, die ook kunnen leiden tot disciminatie.

Een klassiek schoolvoorbeeld van agisme is discriminatie tijdens het sollicitatieproces. Oudere werknemers ervaren vaak moeilijkheden bij het vinden van werk omdat ze ‘te duur’ of ‘te traditioneel’ zijn. Werkgevers gaan vaak uit van minder technologische skills, minder flexibiliteit en verouderde competenties. Ook jongeren ondervinden vaak moeilijkheden op de jobmarkt, zij vaak omwille van ‘te weinig ervaring’ of ‘te onvolwassen’.

Maar ook in andere sectoren speelt agisme een rol. Op de woningmarkt hebben ouderen en jongeren het aanzienlijk moeilijker een geschikte woning te vinden. In de gezondheidssector worden ouderen snel behandeld als onzelfstandig, via gebruik van belerende en kinderlijke taal. Jongeren worden vaak niet serieus genomen. Banken weigeren vaak diensten op basis van leeftijd en in de schoonheidsindustrie wordt verouderen als iets negatiefs gezien, dat ten alle tijden vermeden moet worden. Agisme is overal: binnen onze instellingen, binnen onze relaties en binnen onszelf.

Waarom is agisme zo gevaarlijk?

Wanneer vooroordelen en steoretiepen leiden tot discriminerend gedrag, heeft dit ernstige en ingrijpende gevolgen voor de gezondheid, het welzijn en de mensenrechten van individuen. Slachtoffers melden oa. een verlaagd mentaal en fysiek welzijn, maar ook tot minder vertrouwen in de maatschappij en een laag zelfbeeld. Discriminatie heeft ook vaak een grote materiele impact: getroffen personen raken vaak moeilijker aan financiële middelen en komen zo sneller in de armoede terecht.

Agisme is een van de weinige vormen van discriminatie die iedereen kan treffen. Racisme, seksisme of homofobie zijn vaak gericht zijn tegen één of meerdere bepaalde groepen, waardoor sommige individuen de dans ontspringen. Maar ouder worden is een universele ervaring.  Iedereen die bepaalde leeftijdsgrenzen overschrijdt kan ermee in contact komen. Daardoor is het een veelvoorkomende vorm van discriminatie. Toch is er relatief weinig aandacht voor. Nochtans is die aandacht broodnodig voor het sensibiliseren en educeren van verschillende doelgroepen om zo agisme de wereld uit te helpen.

Het blijft ook belangrijk om zich bewust te zijn van de intersectionaliteit van verschillende types discriminaties. Verschillende soorten stereotiepen en vooroordelen kunnen zich opstapelen en elkaar in de hand werken. Vrouwen, mensen van kleur, personen met een migratieachtergrond of transidentiteit of personen met een beperking zullen ook zwaarder getroffen worden door agisme. En zoals elk type discriminatie is ook hier de vuistregel: ‘het is niet omdat ik er geen slachtoffer van ben, dat het niet bestaat.

Wat kan je tegen agisme doen?

Gelukkig is er ook goed nieuws! Agisme is een sociaal geconstrueerd fenomeen. We leren het aan en worden erin gesocialiseerd. En dat betekent dat we het ook kunnen afleren! Bewustmaking is daarbij de eerste stap. Online zijn er verschillende bronnen te raadplegen over wat agisme juist is, en hoe we het kunnen tegengaan. We geven deze graag hieronder mee. Heb jij nog een aanvulling, opmerking of extra bronnen die we kunnen toevoegen? Aarzel zeker niet ons een mailtje te sturen via docu@amazone.be.