Maart staat in het teken van endometriose. Dit weekend is het bovendien de Dag van de Zorg. Hét moment om deze aandoening onder de aandacht te brengen. Want bijna twee op de tien menstruerende personen in België hebben ermee te kampen. Ondanks meer onderzoek de afgelopen jaren, is er nog altijd geen geneesmiddel dat endometriose kan genezen.
Endometriose is een chronische aandoening waarbij cellen van het baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeien, vaak in de buikholte terechtkomen en voor chronische pijn zorgen. Volgens Charlotte Maillard, gynaecoloog gespecialiseerd in endometriose en lid van het Expertisecentrum voor Endometriose Brussel, is het onderzoek naar endometriose in de medische sector de voorbije jaren aanzienlijk toegenomen, al laat het stellen van een diagnose vaak jaren op zich wachten.
Hoe komt dat?
Meerdere factoren kunnen hier een rol in spelen. Ten eerste bestaan er verschillende soorten endometriose en is de ziekte heterogeen, wat wil zeggen dat er geen twee patiënten bestaan met dezelfde klachten of symptomen. Ten tweede is er geen duidelijk meetbaar teken in het bloed of lichaam dat aanwijst dat de patiënt endometriose heeft. “Je kan dus niet zomaar een bloedtest afnemen en zeggen: je hebt de ziekte,” zegt Dr. Maillard. Tot slot is er ook een groot gebrek aan bewustzijn en kennis van endometriose bij zowel artsen als patiënten.
Doorbraken in endometriose onderzoek
In de laatste jaren zijn drie onderzoeksrichtingen opgedoken die mogelijk meer duidelijkheid kunnen bieden over de ziekte: de speekseltest, het microbioomonderzoek en immunologisch onderzoek. De speekseltest is gebaseerd op micro-RNA in speeksel, dat een marker zou kunnen zijn voor endometriose. “Theoretisch interessant,” zegt Dr. Maillard, “maar wetenschappelijk nog niet aangetoond.” Moest het werken, zou een eenvoudige speekselafname de diagnose kunnen stellen zonder invasieve ingrepen. Daarnaast tonen studies aan dat endometriose-patiënten mogelijk een ander microbioom hebben. Dat wil zeggen dat ze andere bacteriën in de vagina en het endometrium hebben. Dit microbioomonderzoek helpt om oorzaken beter te begrijpen, maar leidt (nog) niet tot behandeling. Een derde piste is het immunologisch onderzoek, waaraan Dr. Maillard zelf meewerkt. Het doel: begrijpen waarom sommige mensen endometriose krijgen en anderen niet. Hoewel deze onderzoeksmethoden meer inzicht bieden, blijft de pil vooralsnog de enige behandelingsoptie.
Veel onderzoek, geen geneesmiddel
Onderzoek loopt steeds vast op dezelfde vraag: Waarom krijgt slechts 10% van de menstruerende personen endometriose terwijl bijna 90% van hen al een retrograde menstruatie (bloed dat via de eileiders de buikholte instroomt) heeft ervaren? Zonder antwoord op deze vraag, kunnen wetenschappers geen gericht geneesmiddel ontwikkelen. “Er is geen doelgerichte behandeling voor endometriose, de pil is de enige behandeloptie” zegt Dr Maillard. “De meest courante behandeling is het voorkomen van de menstruatie met hormonale middelen,” voegt ze toe.
Ondertussen vertellen endometriose-patiënten hun eigen verhaal in ‘This Is Endo’, de BAFTA-winnaar voor beste korte film (2026). De documentaire is te zien via deze link: https://www.thisisendo.com/
Marwa Ben Ammi
Stagiaire Amazone
